KONU:
A. SHMİTT TRİGGER TİPİ
ZAMANLAYICI DEVRE
a) Shmitt trigger tipi zamanlayıcı
devresinin tanımı :
Transistörlerin ani olarak doyuma ve kesime gittiği zamanlayıcı devrelerine shmitt trigger tipi zamanlayıcı denir.
Bu tip devrelerde röle kontaklarındaki titreşim kesin biçimde engellenir.
b)
Shmitt trigger tipi
zamanlayıcı devresinin şeması:
c) Shmitt trigger tipi zamanlayıcı
devresinin çalışması :
A anahtarı kapatılıp devreye elektrik uygulanınca boş olan C
kondansatörü şarj olmaya başlar. İlk anda C üstünde 0 volt olacağından T1
yalıtımda olur. T1’in kollektöründe olan voltaj T2’ye
geleceğinden T2 iletimde olur. C kondansatörü belirli bir voltaj seviyesine
ulaşınca T1 iletime geçer ve kollektöründeki voltaj
düşer. Bu yüzden T2 baz polarması alamaz ve yalıtım
durumuna geçer. Rölenin enerjisi kesilir ve çalıştırdığı cihazı durdurur.
d) Shmitt trigger tipi zamanlayıcı
devresinin özellikleri:
Bu
devrelerde transistörler çok hızlı olarak doyum ve
kesim arasında geçiş yaparlar. Bunu sağlayan, her iki transistörün
emiterlerinin ortak bir dirence bağlanmasıdır. Bu
direnç sayesinde her hangi bir transistördeki değişim
diğer transistörüde etkilemektedir. Bu etki pozitif
geri besleme şeklindedir. Böylece transistörlerin
doyum ve kesime gidişleri hızlanmış olur. Bu devrelerde iletime geçiş referans
değeri çok hassas olur. Bu referans değer ayarlanıp saniyelerden saatlere varan
zaman gecikmesi ayarlanabilir. Ayrıca RC zaman sabiti elemanları ile de bu süre
ayarlanmaktadır. Bu devrede T1 ve T2 birbirine zıt şekilde çalışırlar.
e) Shmitt trigger tipi zamanlayıcı
devresinin kullanım alanları:
Bu devreler Uzun zaman gecikmesi ve hassas
çalışma gerektiren yerlerde kullanılır. Zamanlayıcı olarak kullanılmayan shmitt trigger devreleri frekansmetre girişlerinde çeşitli sinyalleri kare dalgaya
çevirmede kullanılmaktadır.