KONU: A.
MANYETİK TRANSDUSERLER
1.
Manyetik Transduserlerin
Tanımı ve Kullanım Alanları
Ortamdaki manyetik değişikliği algılayan ve buna bağlı olarak çıkışında
gerilim üreten
elemanlara denir. Manyetik transduserlere
“Alan Etkili Transduser” adı da
verilir.
Manyetik
transduserler, aralarında elektriksel bağlantı
olmaksızın motor ve benzeri cihazların çektikleri akımların ölçülmesinde,
hareket eden sistemlerin hızlarının ve hareket yönlerinin tespit edilmesinde, güvenlik
ve metal detektörlerinde kullanılır.
2.
Manyetik Transduserlerin
Özellikleri ve Kullanım Nedenleri:
Manyetik transduserler, endüktif
ve yarı iletken olmak üzere iki çeşit elemandan yapılmaktadır. Bobin endüktif bir elemandır ve manyetik alan değişimi içinde
bulunursa uçlarında gerilim üretir.Bobin uçlarındaki
gerilimin sürekli olması için sürekli değişen bir manyetik alan içinde
bulunması yani mıknatısın ya da bobinin
sürekli hareket etmesi gerekir. Hareketin sürekli olmadığı durumlarda
bobin pasif olarak kullanılır. Bir bobinin içindeki nüvenin konumuna göre
bobinin endüktans değeri değişmektedir. Bu sayede
uygulanan gerilime göre bobin uçlarına düşen voltaj değişir.
Diğer
bir çeşit manyetik sensör, yarı iletkenden yapılan
‘HALL SENSÖR’dür. Bir yarı iletkenden elektronlar
akarken akım yönüne dik bir manyetik alan uygulanınca elektronlar belli bir
bölgede yoğunlaşır. Bu da yarı iletkenin diğer uçlarında gerilim oluşmasına
neden olur. Bu gerilim ile manyetik alanın varlığı ve şiddeti algılanabilir.
Manyetik sensörler, algılanacak büyüklükle
algılama yapacak cihaz arasında elektriksel bağlantı olmaması gerektiğinde veya sensörle algılanacak cismin birbirini göremediği durumlarda
kullanılmaktadır.
3.
Manyetik Transduserler
Arasındaki Farklar ve Çalışması
Hall sensör
ile endüktif sensör
arasındaki farklar;
·
Yapıldıkları malzemeler farklıdır.
·
Hall sensörlerin ebatları
küçük olduğundan kullanımları pratiktir.
·
Hall sensörler fiziki
darbelere karşı daha dayanıklıdır. Bobin gibi sarsıntılara duyarlı değildir.
B. BASINÇ TRANSDUSERLERİ
1- Basınç Transduserlerinin
Tanımı ve Kullanım Alanları:
Üzerlerine düşen basınçla orantılı
olarak fiziki yapılarında meydana gelen değişimden dolayı basınç seviyesini ya
da basınç değişimi seviyesini elektriksel işarete dönüştüren devre elemanlarına
denir.
Basınç transduserleri , tartı aleti
yapımında, sıvı ve gaz basınçlarını ölçmede, kan basıncının ölçümünde vb.
alanlarda kullanılır.
2- Basınç Transduserlerinin
Çeşitleri ve Kullanım Nedenleri:
Basınç transduserleri,
manyetik veya piezo elektrik kristal yapılı olmak
üzere iki çeşittir. Manyetik transduserler, sabit
basıncı elektriksel işarete dönüştüremediklerinden, bu gibi durumlarda Weston köprüsü yöntemi ( LOAD CELL – Yük Hücresi)
kullanılır. Yük Hücreleri üzerlerine düşen basınca göre direnci değişen
elemanlardan oluşur. Weston köprüsü vasıtasıyla
dirençlerdeki gerilim değişimleri algılanır ve çıkışa aktarılır.
Manyetik basınç transduserleri
de iki alt başlıkta toplanır. Bunlar : Manyetik basınç
değişimi transduserleri ( Ses transduserleri)
ve manyetik basınç- frekans transduserleridir.
Manyetik
basınç-frekans transduserleri tıpta kan basıncının
ölçümünde kullanılır. Ses transduserleri ise mikrofon
ve hoparlördür.
3- Basınç Transduserleri
Arasındaki Farklar ve Çalışması:
Basınç transduserleri
genel olarak yük hücresi ve manyetik basınç transduseri
olarak ikiye ayrılır. Manyetik basınç transduserlerin
yapısında endüktif devreler varken, yük
hücreleri, bazı kristal yapıların basınç
altında direnç değişimi göstermelerine göre çalışırlar.
Yük hücreleri özellikle sabit basıncın
ölçülmesi gerektiği terazi , cisimlerin gerilme
miktarlarının ölçülmesi vb. yerlerde kullanılır.